ارزیابی جایگزین چارچوب های امنیتی برای خلیج فارس

ارزیابی جایگزین چارچوب های امنیتی برای خلیج فارس

تحولات امنیتی خلیج فارس
تحولات امنیتی منطقه خلیج فارس
چارچوب های امنیتی برای خلیج فارس
ارزیابی جایگزین چارچوب های امنیتی برای خلیج فارس
پایان نامه چارچوب های امنیتی برای خلیج فارس
پایان نامه ارزیابی جایگزین چارچوب های امنیتی برای خلیج فارس
پایان نامه جایگزین چارچوب های امنیتی خلیج فارس

رفتن به سایت اصلی

دانلود  پایان نامه کارشناسی ارشد علوم سیاسی

ارزیابی جایگزین چارچوب های امنیتی برای خلیج فارس

 

سالهای 1970-1990

 

 

 

چکیده:

خلیج فارس همواره در طول تاریخ خود جاذبه هایی داشته است که مورد توجه دیگران قرار می گرفت. این جاذبه ها در طی تاریخ متغیر بوده است. زمانی که تجارت و بازرگانی در رأس اولویت های دیگر کشورها بود خلیج فارس آنقدر ثروت و بازار مصرف داشت که مورد طمع دیگران قرار گیرد و سپس اروپائیان را یکی پس از دیگری روانه منطقه سازد و بعضی کشورهای منطقه خلیج فارس را صحنه تاخت و تاز و رقابت برای تسلط بر منطقه قرار دهند. 

 

کشف ثروتهای بیکران و افسانه ای هند اهمیت خلیج فارس را دو چندان کرد و این بار علاوه بر موقعیت تجاری و بازرگانی خود، خلیج فارس به یک موقعیت استراتژیک و معبر آسان دسترسی به هند و حفاظت از آن تبدیل گشت. تا جائیکه بخشی از دوران طولانی رقابت ها در منطقه خلیج فارس بخاطر حفاظت و امنیت شبه قاره هند بود.

در طی نیمه دوم قرن 19 عامل دیگری بر اهمیت خلیج فارس افزود و بار دیگر نظر همگان را متوجه این منطقه ساخت. این عامل کشف ذخائر عظیم نفتی از یک طرف و وابستگی روز افزون دنیای صنعتی به این ماده حیاتی از طرف دیگر بود به طوری که تمامی دنیا را درگیر موضوعات امنیتی خلیج فارس کرد و همچنان که وابستگی به نفت بیشتر می شد حساسیت نسبت به تحولات و حتی سیاست گذاریها در این منطقه بیشتر می گردید.

 

این وابستگی زمانی روشنتر می گردد که بدانیم خلیج فارس با 565 میلیارد بشکه ذخائر نفتی، 63% کل ذخائر شناخته شده نفتی را در دل خود جای داده است. خلیج فارس علاوه بر نفت به لحاظ ذخائر گازی نیز دارای اهمیت است؛ به طوری که دارای7/30 تریلیون متر مکعب ذخیره گازی است که معادل 5/28% کل ذخائر کشف شده گاز طبیعی جهان است.

 

تحولات دنیا در دوران کنونی بر ارزش منطقه روز بروز می افزاید و این تحولات را می توان اول در زمینه جانشینی انرژی مورد بحث قرار داد. باید گفت دنیا تا کنون به یک جایگزین ارزان که توان رقابت با نفت را داشته باشد دست نیافته است و لااقل تا چند دهه دیگر چنین خواهد بود. دوم اینکه در زمینه تناسب بین رشد جمعیت و میزان کشف انرژی، این تناسب هر چه بیشتر به زیان انرژی پیش می رود به طوری که سالانه حدود 80 میلیون نفر به جمعیت دنیا افزوده می شود و این افزایش جمعیت به معنای افزایش مصرف انرژی است، و افزایش انرژی با نرخ رشد جمعیت حتی با تکنولوژیهای پیشرفته غیر قابل تصور است. سوم اینکه این ماده حیاتی در بقیه جاهای دنیا به سرعت در حال اتمام است و یا اینکه هزینه کشف و استخراج آن بسیار بالاست، در حالیکه در منطقه خلیج فارس این ماده نفتی به وفور و به آسانی بدست می آید و همین عامل علاقمندی به دسترسی به منابع نفتی منطقه را افزایش می دهد. 

 

 

 

کلمات کلیدی:

خلیج فارس

نظام امنیتی

امنیت منطقه ای

تحولات امنیتی خلیج فارس

 

 

 

مقدمه:

هدف این تحقیق بررسی تلاشهایی است که از دهه  70 م. تا زمان حال برای ایجاد سیستمهای امنیتی در منطقه صورت گرفته است. در این بررسی سعی شده است بنا به موقعیت و شرایط زمانی عوامل دخیل در امنیت خلیج فارس روشن گردد و در این راستا نقش عوامل داخلی و خارجی دخیل در امنیت و در حقیقت گستره موضوعات امنیتی خلیج فارس روشن گردد. با این هدف که نقش عوامل فرامنطقه ای و ارتباط آنها با عوامل درون منطقه ای در ایجاد یک سیستم منطقه ای مورد بررسی و تحقیق قرار گیرد. به عبارت دیگر این تحقیق میزان تاثیر گذاری قدرتهای خارجی بر تحولات امنیتی خلیج فارس را مورد بحث قرار می دهد و در هر کدام از سیستمهای امنیتی که طی دهه های70 و80 م. شکل گرفته است به نحوه دخالت عامل خارجی، ارتباط آنها با کشورهای منطقه، دل نگرانی های آنها، و تلاش برای ایجاد یک سیستم امنیتی و خصوصاً نقش کشورهای منطقه در ایجاد این نظام امنیتی پرداخته می شود. اصلی ترین موضوع بحث، دلایل ناکامی و فروپاشی طرحهای امنیتی در منطقه است که علیرغم احساس نیاز منطقه به این سیستم امنیتی، چرا این طرحها هیچکدام نتوانسته اند امنیت منطقه را برقرار سازند و هر گاه با بحران یا خطری جدی روبرو شده اند ناکارآمدی خود را نشان داده اند و در حقیقت هر کدام از این نظامها به محض برخورد با اولین بحران و تهدید بلافاصله فروپاشیده و زمینه ظهور یک نظام امنیتی دیگر را مهیا کرده است.

 

در راستای فرضیه تحقیق که دلیل شکست این طرحها را فقدان ساختارهای ملی، و شکاف و رقابتهای منطقه ای دانسته که باعث شده اند تا عوامل مداخله گر در سیستم بر محور قدرت هژمون سرنوشت امنیت منطقه را در طول دوره مد نظر رقم بزنند،  بحث خواهد شد که چون بازیگران دخیل در موضوع امنیت خلیج فارس هر کدام از نظر درونی پیشاساختاری بوده و از نظر منطقه ای نیز با انبوهی از رقابتها و شکافها نسبت به واحدهای اطراف خود روبرو هستند و همچنین با دیدگاهها و اهداف و تلقی متفاوتی از مفهوم تهدید دور هم جمع می شوند و این امر هم ناشی از یک ضرورت فوری است، به همان میزان که فهم و تلقی آنها از تهدید و خطر بر اثر فروکش کردن تب بحران تغییر می یابد سیستم به فروپاشی نزدیک می شود و ایجاد یک سیستم امنیتی منطقه ای موفق را مشروط به شناسایی دقیق خطرات و منابع ناامنی در منطقه توسط بازیگران ذینفع در چارچوب امنیت خلیج فارس می دانیم.

 

 

 

 

فهرست مطالب

فصل اول:کلیات

طرح مسأله 8

علل انتخاب موضوع 10

ادبیات موجود 10

سوال اصلی تحقیق 10

سوالات فرعی 11

مفروض(های) تحقیق 11

فرضیه(های) تحقیق 11

مفاهیم 11

روش تحقیق 12

سازماندهی تحقیق 12

موانع تحقیق 16

 

فصل دوم: مباحث تئوریک امنیت و چارچوب نظری تحقیق

بنیانهای مفهومی و تئوریک امنیت 18

تعریف امنیت 19

نظامهای امنیتی  19

ویژگیهای امنیت 21

الف)تجزیه ناپذیری امنیت 21

ب) ذهنی بودن امنیت 22

رهیافت امنیتی 24

 الف) دیدگاه رئالیسم نسبت به امنیت 25

 ب)رهیافت ایده آلیستی یا لیبرالیستی امنیت 26

  ابعاد داخلی امنیت 27

 ابعاد اقتصادی امنیت 28

 ابعاد زیست محیطی امنیت  30

 دیدگاه سوم درارتباط با امنیتintegrated approach   31

 استراتژیهای امنیتی 32

استراتژیهای امنیتی بعد از جنگ سرد 33

مکاتب امنیتی بدیل برای امنیت خلیج فارس 34

چارچوبهای آلترناتیو 36

آیا پیوند های چند جانبه صلح و ثبات را تضمین می کند؟ 43   

اقدامات امنیتی  46

دستور کار جدید 55 

 

فصل سوم: سوابق طرحهای امنیتی

نظام امنیت ایرانی  66

نظام امنیتی انگلستان یا دوران صلح بریتانیایی 66

تحولات مفاهیم امنیتی و طرح های امنیت منطقه ای 67  

پیمان بغداد 70

تشکیل سنتو 72

تحولات دهه 60 و خروج بریتانیا از خلیج فارس 72

سیستم امنیت دو ستونی(دکترین نیکسون- کسیسنجر)   75

موانع تحقق اهداف دکترین نیکسون 77

پایان سیستم امنیت دو ستونی نیکسون 78

دکترین کارتر 79

ارزیابی دکترین کارتر 82

دکترین ریگان(سیاست اتفاق نظر استراتژیک) 83

سیستم امنیتی شورای همکاری خلیج فارس 85 

تشکیل شورای همکاری خلیج فارس 89

اهداف و مضامین شورا 90

اهداف اقتصادی 90

اهداف امنیتی شورا. 91

سیاست خارجی شورا 92

اول:جنگ ایران و عراق 92

دوم: بحران کویت 92

دلایل ضعف و ناتوانی شورا 93

 الف) دلایل ضعف شورا از بعد تئوریک  93                                                                

   ب) موانع عملی فراروی شورا 96

1 – عدم فراگیری شورا   96

2- اختلافات ارضی و مرزی بین اعضاء 98

3- ناتوانی شورا ناشی از ضعف نظامی 99

بحران اول و دوم خلیج فارس  99

بیانیه دمشق و طرح امنیتی 2 + 6 100

انگیزه ها و اهداف طراحان سیستم امنیتی 2 + 6 103

1– آمریکا 103

2- اهداف کشورهای عربی از شرکت در طرح2+6 104

بررسی دلایل ناکامی طرح امنیتی 2 + 6 104

طرحهای امنیتی دو جانبه 109

نقش و هدف آمریکا 110

اقدامات عملی برای استقرار سیستم 112

ارزیابی طرح امنیتی دو جانبه 112

نگاه برون منطقه ای به عنوان آخرین آلترناتیو (تجربیات تاریخی) 114

 

فصل چهارم: بررسی نقش ساختارها و ظرفیتهای داخلی کشورهای حاشیه خلیج فارس در پیدایش طرحهای امنیتی در منطقه خلیج فارس

1 – شکافهای سیاسی و اجتماعی(طبقه متوسط جدید)   123

2 – تضاد های فرهنگی 124

3 – معضلات نسل جوان  126

4 – بحران مهاجرت 127

5 – جنبش های سیاسی– مذهبی 129

اساس مشروعیت در دولتهای عربی حوزه خلیج فارس 133

فصل پنجم: بررسی نقش عوامل منطقه ای در ظهور و سقوط طرحهای امنیتی در منطقه خلیج فارس

مباحث مربوط به کشورهای عربی حوزه خلیج فارس 145

الف) تهدیدات مشترک متوجه کشورهای عربی حوزه خلیج فارس 145

1- تهدیدات ناشی از بافت جمعیتی ناهمگون 145

2-  بحران مشروعیت و هویت 148

تهدیدات خاص متوجه هر کدام از کشورهای عربی حوزه خلیج فارس 156

عربستان سعودی 156

کویت 157

امارت عربی متحده 158

قطر، بحرین، عمان 160

مباحث مربوط به ایران و عراق 160

1) ایران  .160

الف) تهدیدات اقتصادی 160

ب) تهدیدات سیاسی 161

ج) تهدید ناشی از حضور بیگانگان در منطقه. 162

2 ) عراق 165

انقلاب اسلامی ایران به عنوان عامل همگرایی و واگرایی 166

 مشکل کشورهای منطقه در ایجاد یک سیستم امنیت منطقه ای 170

 

فصل  ششم: بررسی نقش عوامل فرا منطقه ای در پیدایش و تداوم نظامهای امنیتی در منطقه خلیج فارس

آمریکا 180

تلقی آمریکا از مفهوم تهدید 184

برنامه کمکهای امنیتی به کشورهای خلیج فارس  186

نیروی واکنش سریع آمریکا و عملکرد های آن 189

اتحاد جماهیر شوروی 192

دکترین برژنف و امنیت خلیج فارس 193

مصر 194 

سوریه 196

منابع  198

سخن پایانی؛ تحلیلی بر عدم موفقیت طرحهای امنیتی در منطقه خلیج فارس 200

کتابشناسی تحقیق  211 

 

 

 

 

 

  • پاورپوینت تعیین الگوی ساده نرخ ارز تعادلی

    پاورپوینت تعیین الگوی ساده نرخ ارز تعادلی دانلود پاورپوینت تعیین الگوی ساده نرخ ارز تعادلی تعیین نرخ ارز تعادلی تقاضای ارز عرضه ارز نرخ ارز تعادل اختلالات در بازار ارز مداخله در بازار ارز نرخ ارز موثر رفتن به سایت…

  • پاورپوینت روش اثباتی و هموارسازی سود

    پاورپوینت روش اثباتی و هموارسازی سود دانلود پاورپوینت رایگان ارائه درس تئوری حسابداری پاورپوینت روش اثباتی و هموارسازی سود روش اثباتی و هموارسازی سود روش اثباتی الگوی مبتنی بر تحلیلی نمایندگی تئوری اثباتی حسابداری ارزیابی روش اثباتی هموارسازی سود-فرضیه های…

  • ادبیات نظری و پیشینه تجربی اختلالات رفتاری

    ادبیات نظری و پیشینه تجربی اختلالات رفتاری کلمات کلیدی : فصل دوم پایان نامه اختلالات رفتاری مبانی نظری اختلالات رفتاری پیشینه تحقیق اختلالات رفتاری پیشینه داخلی اختلالات رفتاری پیشینه خارجی اختلالات رفتاری پیشینه پژوهش اختلالات رفتاری پیشینه نظری اختلالات رفتاری…

  • پاورپوینت آشنایی با استاندارد های طراحی موزه

    پاورپوینت آشنایی با استاندارد های طراحی موزه کلمات کلیدی : پاورپوینت آشنایی با استاندارد های طراحی موزه آشنایی با استاندارد های طراحی موزه استاندارد های طراحی موزه تحقیق استاندارد های طراحی موزه تعریف موزه اهداف موزه عمده فعاليتهاي موزه انواع…

  • مبانی نظری و پیشینه تحقیق امر به معروف و نهی از منکر در عرصه عفاف و حجاب 85 صفحه

    مبانی نظری و پیشینه تحقیق امر به معروف و نهی از منکر در عرصه عفاف و حجاب 85 صفحه کلمات کلیدی : مبانی نظری عفاف و حجاب پیشینه تحقیق عفاف و حجاب مبانی نظری و پیشینه عفاف و حجاب پیشینه…

  • مبانی نظری رابطه مدیریت دانش و مدیریت کیفیت جامع در شركت های بیمه

    مبانی نظری رابطه مدیریت دانش و مدیریت کیفیت جامع در شركت های بیمه مبانی نظری مدیریت دانش مبانی نظری مدیریت کیفیت جامع مدیریت دانش در شركتهای بیمه مدیریت کیفیت جامع در شركتهای بیمه استقرار مدیریت دانش در شرکتهای بیمه پیاده…

  • تعاریف و مفاهیم کلی بین الملل در رابطه با سلب آزادی از اطفال

    تعاریف و مفاهیم کلی بین الملل در رابطه با سلب آزادی از اطفال سن مسئولیت كیفری سلب آزادی قرار بازداشت موقت‌ كانون اصلاح و تربیت مفهوم لغوی طفل ضوابط بین المللی ناظر به سلب آزادی از اطفال تعاریف و مفاهیم…

  • راهکارهای پیشگیری از خشونت علیه زنان

    راهکارهای پیشگیری از خشونت علیه زنان کلمات کلیدی : دانلود پایان نامه خشونت علیه زنان بررسی عوامل خشونت علیه زنان خشونت علیه زنان در ایران خشونت علیه زنان تعریف ضرورت تحقیق خشونت علیه زنان خشونت علیه زنان وعوامل موثر برآن…

  • طرح تفصیلی پایان نامه بررسی ضمانت اجرای کیفری فریب در ازدواج

    طرح تفصیلی پایان نامه بررسی ضمانت اجرای کیفری فریب در ازدواج خیار تدلیس در ازدواج فریب در ازدواج تدلیس در ازدواج دانلود تحقیق فریب در ازدواج دانلود تحقیق تدلیس در ازدواج ضمانت اجرای كیفری فریب در ازدواج ضمانت اجرای كیفری…

  • فصل دوم پایان نامه تاب آوری و احساس تنهایی

    فصل دوم پایان نامه تاب آوری و احساس تنهایی کلمات کلیدی : پایان نامه تاب آوری پایان نامه احساس تنهایی فصل دوم پایان نامه تاب آوری فصل دوم پایان نامه احساس تنهایی مبانی نظری و پیشینه تحقیق تاب آوری مبانی…

  • پایان نامه کارشناسی ارشد رشته مهندسی طراحی محیط زیست با عنوان رابطه باغهای ایرانی با باغهای شرق

    پایان نامه کارشناسی ارشد رشته مهندسی طراحی محیط زیست با عنوان رابطه باغهای ایرانی با باغهای شرق باغهای ایرانی باغهای شرق تجزیه و تحلیل عناصر باغ ایرانی نظام معماری حاکم بر باغ ایرانی رابطه باغهای ایرانی با باغهای شرق دانلود…

  • بررسی تحولات شکلی و ماهوی قانون مجازات اسلامی جدید

    بررسی تحولات شکلی و ماهوی قانون مجازات اسلامی جدید حدود در قانون مجازات اسلامی جدید قصاص در قانون مجازات جدید اصل قانونی بودن جرایم و مجازاتها  تغییرات انجام شده در تأسیسات عرفی دیات در قانون مجازات اسلامی جدید صدور حکم…

  • پروپوزال ارزیابی اثرات آمیخته بازاریابی بر ارزش ویژه برند

    پروپوزال ارزیابی اثرات آمیخته بازاریابی بر ارزش ویژه برند ارزش ویژه برند در شرکتها پروپوزال ارزش ویژه برند در شرکتها تاثیر آمیخته بازاریابی بر ارزش ویژه برند پروپوزال تاثیر آمیخته بازاریابی بر ارزش ویژه برند رابطه آمیخته بازاریابی با ارزش…

  • پروپوزال راهبردهای توسعه گردشگری روستایی و جاذبه توریستی

    پروپوزال راهبردهای توسعه گردشگری روستایی و جاذبه توریستی کلمات کلیدی : روشهای جذب گردشگر عوامل موثر بر جذب گردشگر پروپوزال گردشگری روستایی راهکارهای جذب گردشگر راهبردهای جاذبه توریستی اثرات توسعه گردشگري روستایی پروپوزال روشهای توسعه گردشگری روستایی راهکارهای توسعه گردشگری…

  • مبانی نظری ارزیابی سطح چابکی سازمان با روش BSC

    مبانی نظری ارزیابی سطح چابکی سازمان با روش BSC کلمات کلیدی : ارزیابی سطح چابکی سازمان چابکی سازمانی در سازمانهای دولتی مدل های دستیابی به چابکی سازمانی مدل اجرای چابکی از نظر شریفی و ژانگ چابکی سازمان با کارت امتیازی…

  • مبانی نظری و پیشینه تحقیق فن بازار 94 صفحه

    مبانی نظری و پیشینه تحقیق فن بازار 94 صفحه کلمات کلیدی : مبانی نظری فن بازار ادبیات نظری فن بازار چارچوب نظری فن بازار فصل دوم پایان نامه فن بازار دانلود مبانی نظری فن بازار پیشینه فن بازار پیشینه تحقیق…

  • دولت الکترونیک گامی در جهت پیاده سازی سیاست های اصل 44

    دولت الکترونیک گامی در جهت پیاده سازی سیاست های اصل 44 اصل44 ارتباطات دولت الکترونیک توسعه دولت الکترونیک مراحل دولت الکترونیک فرایند استقرار دولت الکترونیک دولت الکترونیک گامی در جهت پیاده سازی سیاست های اصل 44 رفتن به سایت اصلی…

  • بررسی مسئولیت دولت به طور عام و در قبال قوه قاهره و تحمیل خسارت بر فرد

    بررسی مسئولیت دولت به طور عام و در قبال قوه قاهره و تحمیل خسارت بر فرد مسئولیت مدنی دولت شخصی بودن مسئولیت مسئولیت مدنی دولت در برابر حوادث اجتناب ناپذیر مسئولیت مدنی دولت در برابر حوادث غیر مترقبه مسئولیت مدنی…

  • پرسشنامه شناسایی و بررسی عوامل موفقیت پیاده سازی سیستم برنامه ریزی منابع سازمان

    پرسشنامه شناسایی و بررسی عوامل موفقیت پیاده سازی سیستم برنامه ریزی منابع سازمان پرسشنامه ERP پرسشنامه مراحل پیاده سازی erp پرسشنامه پیاده سازی erp پیاده سازی erp در سازمان پرسشنامه پیاده سازی برنامه ریزی منابع سازمان پرسشنامه شاخص های موفقیت…

  • مبانی نظری و پیشینه دلایل شکلگیری مطالبات معوق

    مبانی نظری و پیشینه دلایل شکلگیری مطالبات معوق مبانی نظری شکلگیری مطالبات معوق پیشینه تحقیق شکلگیری مطالبات معوق مبانی نظری و پیشینه تحقیق شکلگیری مطالبات معوق پیشینه پژوهش شکلگیری مطالبات معوق ادبیات نظری تحقیق شکلگیری مطالبات معوق دانلود مبانی نظری…

  • پاورپوینت بررسی حمایت از اسرار تجاری در فضای مجازی از نظر حقوقی

    پاورپوینت بررسی حمایت از اسرار تجاری در فضای مجازی از نظر حقوقی کلمات کلیدی : پاورپوینت بررسی حمایت از اسرار تجاری در فضای مجازی از نظر حقوقی پاورپوینت حقوق تجارت الکترونیک قانون آنتی تراست و اسرار تجاری تعریف اسرار تجاری…

  • مبانی نظری ارزیابی میزان رضایت زناشویی و عوامل همراه آن در پرستاران

    مبانی نظری ارزیابی میزان رضایت زناشویی و عوامل همراه آن در پرستاران رضایت زناشویی رضایت زناشویی در پرستاران مبانی نظری رضایت زناشویی نقش رضایت زناشویی در استحکام بنیان خانواده بررسی میزان رضایت زناشویی در پرستاران مبانی نظری رضایت زناشویی در…

  • پیشینه نظری و فصل دوم پایان نامه طلاق و دام های روانی آن

    پیشینه نظری و فصل دوم پایان نامه طلاق و دام های روانی آن کلمات کلیدی : مبانی نظری طلاق پیشینه تحقیق در مورد طلاق مبانی نظری طلاق و دام های روانی آن پیشینه تحقیق طلاق و دام های روانی آن…

  • پاورپوینت بررسی حقوقی تغییر قرارداد های نفتی

    پاورپوینت بررسی حقوقی تغییر قرارداد های نفتی کلمات کلیدی : پاورپوینت بررسی حقوقی تغییر قرارداد های نفتی تغییر بررسی حقوقی قرارداد های نفتی تحقیق تغییر قرارداد های نفتی موارد مورد برسی در قراردادهای بین المللی نفتی تفسیر قراردادهای نفتی اعتبار…

  • پرسشنامه علل تاثیرگذار بر حس تعلق مکانی ساکنین در سکونتگاههای رسمی و غیررسمی

    پرسشنامه علل تاثیرگذار بر حس تعلق مکانی ساکنین در سکونتگاههای رسمی و غیررسمی کلمات کلیدی : پرسشنامه حس تعلق به مکان دانلود پرسشنامه حس تعلق به مکان نمونه پرسشنامه حس تعلق به مکان پرسشنامه حس تعلق مکان به اسکان غیر…