صورخیال در ادبیات فارسی با تاکید بر شاهنامه‌ فردوسی

صورخیال در ادبیات فارسی با تاکید بر شاهنامه‌ فردوسی

شاهنامه‌ فردوسی
صورخیال در شاهنامه‌ فردوسی
جلوه رنگها در شاهنامه
مجاز در شاهنامه
تشبیه در شاهنامه
استعاره در شاهنامه
صورخیال در ادبیات فارسی با تاکید بر شاهنامه‌ فردوسی
دانلود پایان نامه رشته ادبیات

رفتن به سایت اصلی

دانلود پایان نامه رشته ادبیات

صورخیال در ادبیات فارسی با تاکید بر شاهنامه‌ فردوسی

 

چکیده:

 در این رساله كوشش پژوهنده بر این بوده است تا نشان دهد این اثر به سبب وجوه ادبی و بلاغی فراتر از یك متن منظوم است. هدف از تدوین این اثر شناخت قلمرو صورخیال، استخراج عناصر خیال در شاهنامه و شناخت تصاویر، تركیب‌ها و شیوه‌های تصویر سازی است. در این پایان نامه رفتار هنری فردوسی در شاهنامه، ساختار تصویر، تأثیر صور خیال در شاهنامه، بهره‌جویی از عناصر خیال، براعت استهلال در دایره‌ی صورخیال، مواد تصویر در شاهنامه، فلسفه‌ی زیباشناختی فردوسی در شاهنامه، تركیب‌های خیالی، رنگ‌آرایی، وصف و انواع آن نیز مورد تحلیل و بررسی قرار گرفته است. فردوسی در سرایش شاهنامه از دو عنصر هنری استعاره‌ و كنایه بیش از دیگر عناصر بهره‌ برده است. استعاره، خصیصه‌ی‌ اصلی سبك فردوسی است از میان اقسام استعاره، استعاره‌ی مصرّحه بیشترین كاربرد را دارد. بسآمد بالای كنایه در شاهنامه نشانه‌ی گستردگی دایره‌ی واژگان شاعر و چیرگی او برزبان فارسی است. از میان انواع تشبیه گرایش فردوسی به تشبیه بلیغ بیشتر است. امّا مجاز در شاهنامه از تنوّع بسیاری برخوردار است. منطق فردوسی در سرودن شاهنامه چنین است كه او جهان پیش از خود را با زبان هنری بازسازی كرده است. 

 

 

 

 

کلمات کلیدی:

مجاز

تشبیه

استعاره

صورخیال

علوم بلاغی

شاهنامه‌ فردوسی

 

 

 

 

مقدمه:

       بدون تردید هیچ یک از آثار منظوم جهان را نمی توان یافت که همانند شاهنامه در اعماق روح و جان ملّتی اثری جاودانه گذاشته باشد . هیچ ایرانی نیست که این اثر شگرف را به دقّت خوانده و انگشت تحیّر به دندان نگزیده و از صمیم قلب ، بر روان فردوسی درود نفرستاده  باشد.      « شاهنـامه که یک حماسـۀ ایـرانی اسـت درحـدود شصـت هزار بیـت دارد و گـوینـدۀ آن ،  فردوسی ، که مسلّط بر تاریخ حماسۀ ملی ایران و خود چکیده و نمایندۀ جامع آن می باشد بایـد به نام پدر ادبیّات ایران ستوده شود  .»     شاهـنامه یا نامه ی شهـریاران ، به ظاهـر تاریخ ایـران است که از کیومـرث ، نخـستین شاه ، تا یزدگـرد شهریـار ،  بازپسیـن  شـاه  ساسانی را در بـر می گیـرد ،  امّا در حقـیقت  داسـتان هـا  و  افسـانه های ملّی و  به  عبـارت بهـتر اسطـوره و داسـتان و تاریـخ است . مجموعه ی منسجمی از اساطیـر باستـانی و روایـات تاریـخ سنـّتـی و داسـتان های پـهلـوانی اسـت که سرگـذشـت اقـوام ایرانی را در چهارچوب آرمان ملّی منعکس می سازد و شهریاران و پهـلوانان نماینده ی شـخصّـیت انسان ایرانی و ایستادگی و نبرد غم و شادی او و نیک بختی و تیره روزی او به شمار می رود .

 

   « شاهنامه حماسۀ داد و قانون است . حماسۀ مقاومت بی تزلّزل در مقابل هر چه اهریـمنی است . حس غروری که درشاهنامه هست همان اندازه که به پیروزی های مادّی تکیه دارد به پیروزی های معنوی هم پیوسته است و برای همیشه زنده خواهد ماند  .»      شاهنامه دستآورد کوشش و جوشش فردوسی در سرتاسر زندگی است . اندیشه ، هـنر ، ادراک ، میهن پرستی ، آزادگی عامل پیدایش شاهنامه شده است ، اثری که سرشار از روح و زندگی اسـت و بازتاب شرافتمندی و سربلندی ملّتی بزرگ . مقام شعری و هنری شاهنامه به قدری بلند است که اگر از جامه ی زبان فارسی عاری و به زبان  دیگری ترجمه  شود ، باز کتابی بزرگ و دارای مقام هـنری بلند خواهد بود .     « شـاهنـامه مجموعه ی سـروده هایی است که در آن تصاویری از : صلح ، رزم ، بزم ، طبیعت و جنبه های گوناگون زندگـی به چشم می خـورد  .  فردوسـی به جهـت دسـت داشتـن برگستره ی پهناوری از واژگـان ، نمایـش حالت ها  و لحظه ها را آن چنان ساده و روان بیان می دارد که گویی انسـان در جریان حوادث ، حضوری پویا و مستـمر دارد . او به وصف هایش جان  می بخشد و با این که بیشتر تصاویر او از دیدگاه حماسی نقش پذیرفته و با اساطیر آمیخته اند ، با زندگـی واقعـی پیوندی تنگاتنگ و جدانشدنی دارند  .»

 

   

 

 

 

 

فهرست مطالب

 

بخش نخست – پیش درآمد

 

فصـل اوّل   دانای توس

شاهنامه

 

فصل دوّم عـلـوم بـلاغـی

فصاحت و بلاغت

هدف علوم بلاغی

اهمّیّت بلاغت

بلاغت پس از اسلام

الف) قرن اوّل هجری

ب) قرن دوّم و سوّم و چهارم هجری

ج) قرن پنجم هجری

نخستین آثار مستقل در بلاغت فارسی

ترجمان البلاغه

حدائق السّحر فی دقائق الشعر

المعجم فی معاییر اشعار العجم

تعریف علم بیان

مؤسّس بیان

فایده ی علم بیان

 

بخش دوم   صـور خـیـال

 

فصل اول   تشبیه

ارکان تشبیه

ب) اقسام تشبیه به اعتبار ادات تشبیه

ج) اقسام تشبیه به اعتبار وجه شبه

۱- انواع تشبیه از نظر ذکر یا عدم ذکر وجه شبه

۲- انواع تشبیه از نظر مفرد یا مرکّب بودن وجه شبه

تشبیه تمثیل

دیدگاه تشبیه گرایان درباره ی تمثیل

شیوه ی تشخیص تمثیل از دیدگاه دکتر شفیعی

دیدگاه استعاره گرایان درباره ی تمثیل

عبدالقاهر جرجانی و تمثیل

۳- انواع تشبیه از نظر حسّی، عقلی و تخییلی بودن وجه شبه

زاویه ی تشبیه

د) اقسام تشبیه به اعتبار طرفین تشبیه

۱- از نظر محسوس یا معقول بودن طرفین

تشبیه وهمی و خیالی

۲- از نظر مفرد یا مرکّب بودن طرفین

الف) مفرد به مفرد

۱- مفرد مجرّد به مفرد مجرّد

۲- مفرد مجرّد به مفرد مقیّد

۳- مفرد مقیّد به مفرد مجرّد

۴- مفرد مقیّد به مفرد مقیّد

۳- اقسام تشبیه از نظر تعدّد طرفین

دیگر اقسام تشبیه

زیبایی تشبیه

حماسی بودن تشبیهات و تصویرهای شاهنامه

بررسی موارد تشبیه در شعر فردوسی

الف ) مواردی که در تصاویر تشبیهات شاهنامه از طبیعت گرفته شده

۱-حیوانات

۲_پرندگان

۳- درختان ، گل ها و گیـاهان

۴ _عوامل طبیعی و سماوی

 _آتش و وا بسته هایش

۷- گوهرها و سنگ های قیمتی

۸- موجودات افسانه ای (اژدها ، اهریمن ، دیو)

ب) موارد تشبیه از انسان و آن چه وابسته به انسان است

اندام و اعضای آدمی

ج) تصاویر سلاح ها و وسایل رزم

۹- فلزات

 

فصل دوم   مجاز

مجاز

۱    مجاز مرسل با علاقه ی  «حالّ و محلّ» یا  «ظرف و مظروف»

۲    مجـاز مرسل با علاقه ی  «کلّیّت و جزئیّت »   یعنی «کلّ » را بگوئیم و « جزء » را اراده کنیم یا بالعکس

ب ) جزئیّت   ذکر جزء و اراده ی کلّ

 

فصل سوم   استعاره

الف ) تعریف استعاره

فایده ی استعاره

ب)ارکان استعاره

چگونگی کاربرد استعاره در شاهنامه

ج) انواع استعاره

در آمدی بر انسان انگاری ( = تشخیص )

 

فصل چهارم   جلوه ی رنگ ها در شاهنامه ی فردوسی

رنگ سیاه

رنگ سفید

رنگ سرخ

رنگ زرد

رنگ آبی

رنگ سبز

منابع

  • مبانی نظری و پیشینه تحقیق بهزیستی 57 صفحه

    مبانی نظری و پیشینه تحقیق بهزیستی 57 صفحه کلمات کلیدی : فصل دوم پایان نامه بهزیستی مبانی نظری بهزیستی پیشینه تحقیق بهزیستی پیشینه داخلی بهزیستی پیشینه خارجی بهزیستی پیشینه پژوهش بهزیستی پیشینه نظری بهزیستی ادبیات نظری بهزیستی چارچوب نظری بهزیستی…

  • پاورپوینت یک طرح کارآمد برای انتقال ویدئویی بر روی شبکه های موردی

    پاورپوینت یک طرح کارآمد برای انتقال ویدئویی بر روی شبکه های موردی شبکه های موردی انتقال ویدئویی بر روی شبکه های موردی انتقال ویدئو بر روی شبکه AD HOC طرحی کارا جهت انتقال ویدئو بر روی شبکه های موردی راهکارهای…

  • مبانی نظری و پیشینه تحقیق پرخاشگری کودکان 37 صفحه

    مبانی نظری و پیشینه تحقیق پرخاشگری کودکان 37 صفحه کلمات کلیدی : مبانی نظری پرخاشگری پیشینه تحقیق پرخاشگری فصل دوم پایان نامه پرخاشگری کودکان مبانی نظری پرخاشگری کودکان پیشینه تحقیق پرخاشگری کودکان پیشینه داخلی پرخاشگری کودکان پیشینه خارجی پرخاشگری کودکان…

  • پاورپوینت بررسی بیمه و بازنشستگی در نظام نگهداری منابع انسانی

    پاورپوینت بررسی بیمه و بازنشستگی در نظام نگهداری منابع انسانی دانلود رایگان پاورپوینت جایگاه بیمه و بازنشستگی در نظام نگهداری منابع انسانی بیمه و بازنشستگی در نظام نگهداری منابع انسانی بیمه بیکاری از مشکلات عمده تدوین قانون بیمه بیکاری بیمه…

  • پروتکل گروه درمانی به شیوه تحلیل رفتار متقابل TA

    پروتکل گروه درمانی به شیوه تحلیل رفتار متقابل TA کلمات کلیدی : دانلود پروتکل درمانی خرید پروتکل درمانی پکیج های درمانی روانشناسی پروتکل درمانی تحلیل رفتار متقابل پروتکل درمانی تحلیل رفتار متقابل گروه درمانی دانلود پروتکل درمانی تحلیل رفتار متقابل…

  • پرسشنامه آموزشهای حرفه ای مستمر و تاثیر آن بر رفتار و نحوه عمل حسابداران رسمی

    پرسشنامه آموزشهای حرفه ای مستمر و تاثیر آن بر رفتار و نحوه عمل حسابداران رسمی پرسشنامه آموزشهای حرفه ای مستمر پرسشنامه تاثیر آموزشهای حرفه ای مستمر بر رفتار حسابداران رسمی پرسشنامه تاثیر آموزشهای حرفه ای مستمر بر نحوه عمل حسابداران…

  • بررسی اثر حجم معامله در رابطه بین بازده و سود جهت پیش بینی بازده

    بررسی اثر حجم معامله در رابطه بین بازده و سود جهت پیش بینی بازده اهمیت حجم معامله پیش بینی بازده دانلود پایان نامه حجم معامله اثر حجم معامله در رابطه بین سود و بازده حجم معامله بعنوان نماینده ای برای…

  • تحلیل و ارزیابی اکتشافی معادن برای شناسایی گروناتیت با تاکید بر ماده معدنی گارنت از نوع آندرادیت

    تحلیل و ارزیابی اکتشافی معادن برای شناسایی گروناتیت با تاکید بر ماده معدنی گارنت از نوع آندرادیت انواع گرونا در ایران كانی گارنت یا گرونا بررسیهای اکتشافی معادن کانی ماده معدنی گارنت از نوع آندرادیت ارزیابی ذخیره و خلوص گارنت…

  • مقاله صهیونیزم مسیحی

    مقاله صهیونیزم مسیحی صهیونیسم صهیونیزم مسیحی اندیشه‌های مسیحیان صهیونیست دانلود مقاله صهیونیزم مسیحی سیستم همکاری در فروش فایل همکاری در فروش فایل همکاری در فروش فروش فایل fileina فروشگاه ساز فایل فروشگاه فایل خرید مقاله و تحقیق رشته علوم سیاسی…

  • پاورپوینت دیدگاه موضوعی و دیسیپلینی در برنامه درسی

    پاورپوینت دیدگاه موضوعی و دیسیپلینی در برنامه درسی کلمات کلیدی : پاورپوینت دیدگاه موضوعی و دیسیپلینی در برنامه درسی دیدگاه موضوعی و دیسیپلینی در برنامه درسی نظریه موضوعی و دیسیپلینی در برنامه درسی قدمت دیدگاه موضوعی مدافعان دیدگاه رویکردی رویکرد…

  • ارزیابی عملکرد شرکتهای تعاونی روستایی با روش کارت امتیازی متوازن

    ارزیابی عملکرد شرکتهای تعاونی روستایی با روش کارت امتیازی متوازن ارزیابی عملکرد ارزیابی عملکرد در شرکت های تعاونی ارزیابی عملکرد شرکت های تعاونی ارزیابی عملکرد شرکت‌های تعاونی کشاورزی مقاله ارزیابی عملکرد ارزیابی عملکرد با کارت امتیازی متوازن ارزیابی عملکرد شرکت‌های تعاونی…

  • بررسی نحوه رفع ابهام از اوصاف و مقدار از مورد معامله

    بررسی نحوه رفع ابهام از اوصاف و مقدار از مورد معامله ابهام در معامله ابهام در مورد معامله رفع ابهام از مورد معامله نحوه رفع ابهام از مورد معامله روشهای رفع ابهام از مورد معامله دانلود پایان نامه ابهام در…

  • پرسشنامه استاندارد سازگاری اجتماعی SAS پی کل و ویسمن 1999

    پرسشنامه استاندارد سازگاری اجتماعی SAS پی کل و ویسمن 1999 کلمات کلیدی : پرسشنامه استاندارد سازگاری اجتماعی دانلود پرسشنامه سازگاری اجتماعی پرسشنامه سازگاری روانی اجتماعی پرسشنامه سازگاری اجتماعی SAS پرسشنامه سازگاری اجتماعی سینها و سینگ 1993 پرسشنامه سازگاری اجتماعی پی…

  • شناخت فرهنگ وقف و تاثیرات خوب آن بر توسعه اقتصادی پایدار

    شناخت فرهنگ وقف و تاثیرات خوب آن بر توسعه اقتصادی پایدار شناخت فرهنگ وقف توسعه اقتصادی پایدار تاثیرات فرهنگ وقف بر توسعه اقتصادی پایدار دانلود پایان نامه وقف دانلود پایان نامه توسعه اقتصادی پایدار پایان نامه اثرات وقف بر توسعه…

  • ارائه الگوریتمی تطبیقی مبتنی بر پیش بینی اشکال با استفاده از مدلهای هزینه احتمالی برای زمانبندی در سیستم های رایانش ابری

    ارائه الگوریتمی تطبیقی مبتنی بر پیش بینی اشکال با استفاده از مدلهای هزینه احتمالی برای زمانبندی در سیستم های رایانش ابری زمانبندی در ابر زمانبندی در رایانش ابری تخصیص منابع در رایانش ابری پایان نامه زمانبندی در محاسبات ابری پایان…

  • انواع صندوق های سرمایه گذاری و بررسی مزایا و معایب صندوق های سرمایه گذاری مشترک

    انواع صندوق های سرمایه گذاری و بررسی مزایا و معایب صندوق های سرمایه گذاری مشترک رتبه بندی صندوق های سرمایه گذاری عملکرد صندوق های سرمایه گذاری صندوق های سرمایه گذاری صندوق های سرمایه گذاری مشترک انواع صندوق های سرمایه گذاری…

  • تحلیل و ارزیابی عناوین مجرمانه زن و مرد در قوانین ایران

    تحلیل و ارزیابی عناوین مجرمانه زن و مرد در قوانین ایران آثار جنسیت در عناوین مجرمانه عناوین مجرمانه زن در قوانین ایران عناوین مجرمانه مرد در قوانین ایران عناوین مجرمانه مختص مردان عناوین مجرمانه مختص زنان دانلود تحقیق عناوین مجرمانه…

  • پاورپوینت بررسی پروتکل برداشت بین بانکی (IWP) در بانکداری راستین

    پاورپوینت بررسی پروتکل برداشت بین بانکی (IWP) در بانکداری راستین کلمات کلیدی : پاورپوینت بررسی پروتکل برداشت بین بانکی (IWP) در بانکداری راستین پروتکل برداشت بین بانکی (IWP) در بانکداری راستین تعریف بانکداری راستین زیرسیستم‌های IT بانکداری راستین ناکارائی عملیات…

  • مبانی نظری و پیشینه تحقیق داده کاوی 11

    مبانی نظری و پیشینه تحقیق داده کاوی 11 مبانی نظری داده کاوی دانلود مبانی نظری داده کاوی پیشینه تحقیق در مورد داده کاوی مبانی نظری در مورد داده کاوی دانلود پیشینه تحقیق داده کاوی ادبیات نظری داده کاوی پیشینه داده…

  • علل و طبقه بندی نقص بینایی و نحوه برخورد و نکات ضروری آموزش به نابینایان

    علل و طبقه بندی نقص بینایی و نحوه برخورد و نکات ضروری آموزش به نابینایان کلمات کلیدی : علل نقص بينايي اهميت حس بينايي تحقیق کامل در مورد نقص بينايي تعريف و طبقه‌بندي نقص بينايي نحوه برخورد فرد نابينا با…

  • پرسشنامه شناسایی و اولویت بندی عوامل موثر بر انتخاب گوشی تلفن همراه

    پرسشنامه شناسایی و اولویت بندی عوامل موثر بر انتخاب گوشی تلفن همراه پرسشنامه انتخاب گوشی تلفن همراه پرسشنامه عوامل موثر بر انتخاب گوشی تلفن همراه رفتن به سایت اصلی دانلود پرسشنامه پایان نامه رشته مدیریت پرسشنامه شناسایی و اولویت بندی عوامل موثر بر انتخاب…

  • طراحی پایدارساز مقاوم برای سیستم قدرت

    طراحی پایدارساز مقاوم برای سیستم قدرت طراحی پایدارساز مقاوم برای سیستم قدرت طراحی پایدارساز مقاوم پایدار كننده های سیستم قدرت بهبود میرایی نوسانات با فركانس كم سیستم طراحی پایدار كننده های مقاوم برای سیستم های قدرت دانلود پایان نامه رشته…

  • فصل دوم پایان نامه و پیشینه نظری نقدشوندگی بازار

    فصل دوم پایان نامه و پیشینه نظری نقدشوندگی بازار کلمات کلیدی : مبانی نظری نقدشوندگی پیشینه تحقیق نقدشوندگی مبانی نظری نقدشوندگی بازار پیشینه تحقیق نقدشوندگی بازار پیشینه داخلی نقدشوندگی بازار پیشینه خارجی نقدشوندگی بازار پیشینه پژوهش نقدشوندگی بازار پیشینه نظری…

  • چارچوب نظری و پیشینه پژوهش تعهد شغلی مدیران آموزشی

    چارچوب نظری و پیشینه پژوهش تعهد شغلی مدیران آموزشی کلمات کلیدی : فصل دوم پایان نامه تعهد شغلی مدیران آموزشی مبانی نظری تعهد شغلی مدیران آموزشی پیشینه تحقیق تعهد شغلی مدیران آموزشی پیشینه پژوهش تعهد شغلی مدیران آموزشی پیشینه نظری…

  • شناسایی عوامل سازگاری در زندگی زناشویی در منطقه 2 شهر تهران

    شناسایی عوامل سازگاری در زندگی زناشویی در منطقه 2 شهر تهران زندگی زناشویی دانلود پایان نامه رضایت زناشویی دانلود پایان نامه سازگاری در زندگی زناشویی شناسایی عوامل سازگاری در زندگی زناشویی در منطقه 2 شهر تهران دانلود پایان نامه رشته…